Enerji nakil hattı ve iletim projelerinde; arazi yapısı, mülkiyet durumu ve ilgili mevzuat dikkate alınarak en uygun hat güzergâhının belirlenmesi çalışmasıdır.
Enerji nakil hattında güzergah seçimi, hattın başlangıç noktası ile bitiş noktası arasında en uygun geçiş yolunun belirlenmesidir. Amaç sadece en kısa yolu bulmak değil; hattın güvenli, ekonomik, izin alınabilir, bakım yapılabilir ve uzun ömürlü olmasını sağlamaktır.
Güzergah seçimi yapılırken dikkat edilecekler:
- Hat mümkün olduğunca kısa ve düz geçirilmelidir.
- Gereksiz köşe ve dönüşlerden kaçınılmalıdır.
- Yerleşim yerleri, binalar, okul, hastane, pazar yeri gibi yoğun insan bulunan alanlardan uzak durulmalıdır.
- Yol, dere, demiryolu, boru hattı, haberleşme hattı ve mevcut enerji hatlarıyla kesişmeler dikkatli planlanmalıdır.
- Geçişlerde gerekli emniyet açıklıkları sağlanmalıdır.
- Direk yerleri sağlam zeminlere denk getirilmelidir.
- Heyelanlı, bataklık, taşkın riski olan, çok dik eğimli ve gevşek zeminli alanlardan kaçınılmalıdır.
- Orman, tarım arazisi, sit alanı, askeri bölge, koruma alanı gibi yerlerde izin durumu önceden araştırılmalıdır.
- Kamulaştırma ve geçiş hakkı sorunları en az olacak güzergah tercih edilmelidir.
- Bakım, onarım ve arıza müdahalesi için güzergaha ulaşım mümkün olmalıdır.
- Rüzgar, buz yükü, kar, yıldırım, sel ve benzeri bölgesel iklim şartları dikkate alınmalıdır.
- Güzergah, ilerideki şehirleşme, yol genişletme ve yeni yapılaşma ihtimallerine göre değerlendirilmelidir.
- Direk açıklıkları arazi yapısına uygun seçilmelidir.
- Çok uzun açıklıklardan ve gereksiz yüksek direk kullanımından kaçınılmalıdır.
- Hattın başka tesislerle çakışmamasına dikkat edilmelidir.
İyi bir güzergahın özellikleri:
- Kısa ve ekonomiktir.
- Teknik olarak uygulanabilirdir.
- Emniyet mesafelerini sağlar.
- Direk dikimine uygundur.
- Bakımı kolaydır.
- İzin ve kamulaştırma problemi azdır.
- Doğaya ve çevreye etkisi mümkün olduğunca düşüktür.
Kısaca güzergah seçilirken “en kısa hat” her zaman “en iyi hat” değildir. En uygun güzergah; maliyet, güvenlik, arazi yapısı, çevre, izinler ve işletme kolaylığı birlikte değerlendirilerek seçilmelidir.